Besin intoleransı yaklaşılmalarını ikiye ayırmak mümkündür; Akut intolerans ve kronik intolerans. İki durumun farklı yansımaları vardır bedende
Kronik İntolerans:
Besin intoleransı (gıda duyarlılığı), vücudun belirli bir besini sindirememesi veya ona karşı alışılmadık bir tepki vermesi durumudur. Besin alerjisinden farklı olarak, genellikle bağışıklık sistemini değil, doğrudan sindirim sistemini etkiler. Birçok hastalığın temelinde o bedene uygun olmayan besinlerin uzun zaman boyunca tüketilmesi sebep olabilir; Kronik yorgunluk, kas ağrıları, eklem ağrıları, sisli beyin, uykusuzluk, tansiyon değişiklikleri, yaşlanmanın hızlanması, fibromiyalji vb…
Hastanın intoleransını belirlemek amacıyla intolerans testleri ve eliminasyon diyetinden faydalanıyoruz.
Besin intoleransı için tek bir “mucizevi” ilaç tedavisi yoktur. Tedavi süreci tamamen kişiselleştirilmiş bir beslenme yönetimine ve yaşam tarzı değişikliklerine dayanır.
- Temel Tedavi Yöntemi: Eliminasyon Diyeti
Besin intoleransının yönetilmesinde “altın standart” kabul edilen yöntem Eliminasyon Diyeti‘dir. Bu süreç, hangi besinlerin semptomlarınıza neden olduğunu tespit etmeyi ve vücudunuzu dinlendirmeyi amaçlar.
Süreç 4 temel adımdan oluşur:
- Hazırlık (Gıda Günlüğü): Bir uzman diyetisyen eşliğinde, tükettiğiniz tüm besinleri ve sonrasında oluşan şikayetleri (şişkinlik, ağrı, yorgunluk vb.) içeren bir günlük tutulur.
- Eliminasyon (Çıkarma): Şüpheli olan tüm gıdalar (genellikle süt ürünleri, gluten, şeker, yumurta gibi yaygın tetikleyiciler) 2-6 hafta boyunca beslenmeden tamamen çıkarılır.
- Provokasyon (Geri Ekleme): Semptomlar geçtikten sonra, çıkarılan besinler 3 günlük aralarla ve az miktarlarla teker teker diyete geri eklenir. Bu sırada vücudun verdiği tepkiler izlenir.
- Kişiselleştirilmiş Plan: Hangi besinin rahatsızlık verdiği netleştikten sonra, uzman eşliğinde o besinin diyetten çıkarıldığı veya tolere edilebilecek kadar sınırlandırıldığı sürdürülebilir bir beslenme planı oluşturulur.
- Semptomatik Destek
İntoleransın kendisi için bir ilaç bulunmasa da, oluşan şikayetleri azaltmak için doktor kontrolünde şu destekler uygulanabilir:
- Enzim Destekleri: Örneğin, laktoz intoleransı olan kişilerde laktaz enzimi takviyeleri, sindirimi kolaylaştırmak için kullanılabilir.
- Bağırsak Sağlığını Destekleme: Probiyotik ve prebiyotik takviyeleri ile bağırsak mikrobiyotası güçlendirilerek sindirim kapasitesi artırılabilir.
- İlaçlar: Sadece oluşan gaz, ağrı veya şişkinlik gibi semptomları hafifletmek için doktor tarafından önerilen bazı ilaçlar kullanılabilir.
- Diğer Yaklaşımlar (Tamamlayıcı Tıp)